T羹rkiye Plastik At覺k 襤癟inde Y羹z羹yor

Aktivistler, T羹rkiyenin plastik at覺klar覺n覺 y繹netmekte zorlan覺rken neden dier milletlerden plastik ithalat覺na devam ettiini sorguluyor.


T羹rkiye plastik at覺k i癟inde y羹z羹yor.

Koronavir羹s ise bu durumu daha k繹t羹 hale getirebilir.

Aktivistler, T羹rkiyenin plastik at覺klar覺n覺 y繹netmekte zorlan覺rken neden dier milletlerden plastik ithalat覺na devam ettiini sorguluyor.

D羹nya Vahi Yaam Fonuna(WWF) g繹re, Akdenizdeki en kirli sahiller T羹rkiyeye ait.

Ge癟en y覺l sonbahar覺n sonlar覺na doru, nispeten s覺cak olan havay覺 deerlendirmek isteyen ahin ailesi eyalar覺n覺 toplay覺p 襤stanbula bir saat uzakl覺kta bir sahilde vakit ge癟irmeye gitti.

42 ya覺ndaki Aye ahin Al Jazeeraya konutu. Ben 癟ocukken babam bizi buraya getirirdi, imdi ben de kendi 癟ocuklar覺m覺 getiriyorum. Eskiden neredeyse ad覺m at覺lmam覺 gibiydi, imdiyse 癟ocuklar覺n oynad覺覺 yerler 癟繹ple kapl覺.

ehir hayat覺ndan uzaklamak bize iyi geliyor ama keke etrafta birikmi plastik y覺覺nlar覺 olmasayd覺. Bir de bu durum neredeyse normal geliyor art覺k.  

T羹rkiyenin sahillerindeki bu plastik y覺覺n覺n覺 tek fark eden ahin ailesi gibi sahillerin s羹rekli ziyaret癟ileri deil. lkenin k覺y覺lar覺 pek 癟ok noktada kendi akarsu yataklar覺ndan gelen at覺klar ve Akdenizdeki komular覺ndan gelen 癟繹p ile g繹m羹lm羹 durumda.

T羹rkiye, Almanyan覺n ard覺ndan Avrupan覺n en b羹y羹k ikinci plastik 羹reticisidir. Her y覺l milyonlarca ton plastik 癟繹pe at覺l覺yor. At覺k toplama sistemi ise bu plastiin yaln覺zca k羹癟羹k bir k覺sm覺yla ba edebiliyor. Kalan覺 ise yak覺l覺yor, g繹m羹l羹yor ya da denize at覺l覺yor.

UN Comtrade taraf覺ndan toplanan bilgilere g繹re T羹rkiye, 2018 itibar覺 ile deniz a覺r覺 羹lkelerden 226.449 ton plastik at覺k ithal etmi. Bu ok edici say覺 T羹rkiyeyi bakalar覺 taraf覺ndan elden 癟覺kar覺lm覺 plastik ithalat覺nda ilk 10a yerletiriyor.

H羹k羹met, 羹lkeye giren at覺覺 kontrol edebilmek i癟in Aral覺k ay覺nda 癟繹p ithalat覺na bir k覺s覺tlama getirdi. Yeni yasaya g繹re, irketler de at覺k ithalat覺n覺 %20 oran覺nda azaltmak zorunda.

ukurova niversitesi Su r羹nleri Fak羹ltesi akademisyeni Sedat G羹ndodu ise al覺nan yeni 繹nlemlerin plastik end羹strisine tekrar hayat vermi olan koronavir羹s taraf覺ndan ekarte edileceine inan覺yor. rnein market 羹r羹nleri COVID-19 yay覺l覺m覺n覺 繹nlemek amac覺yla artt覺r覺lm覺 hijyen standartlar覺na uysun diye tek tek paketleniyor.

G羹ndodu, n羹m羹zdeki y覺llarda 癟ok daha ciddi bir plastik kirliliiyle kar覺 kar覺ya kalaca覺z, dedi.

in 2018de deniz a覺r覺 plastik ithalat覺n覺 yasaklad覺覺nda, T羹rkiye D羹nyadaki en b羹y羹k plastik ithalat癟覺lar覺ndan biri haline geldi.

Plastik 癟orbas覺

G羹ndodu, D羹nyan覺n en b羹y羹k kapal覺 denizi Akdenizi plastik 癟orbas覺 olarak tan覺ml覺yor. 

D羹nya Vahi Yaam Fonu (WWF) taraf覺ndan yay覺mlanan 2019 tarihli bir rapora g繹re, 247 milyar plastik par癟as覺 Akdenizde y羹z羹yor. Her ge癟en dakika ise 33.800 pet ieye edeer plastik bu kar覺覺ma ekleniyor.

Bu durum h覺zla devrilme noktas覺na yakla覺yor.

WWF, Akdenizin en kirli b繹lgesinin her g羹n kilometre ba覺 30 kilogram plastik ta覺yan ak覺nt覺lar覺yla T羹rkiyenin g羹ney k覺y覺lar覺 olduunu ifade etti. 

Ayr覺ca T羹rkiyenin, Akdenizdeki t羹m plastik s覺z覺nt覺s覺n覺n 5te birinden sorumlu olduunu s繹yledi.

Vahi yaam覺n 繹dedii a覺r bedelin insan sal覺覺 羹zerine etkileri de var. T羹rkiyedeki bal覺klar覺n neredeyse yar覺s覺n覺n mikroplastik i癟erdii kefedildi.

G羹ndodu, Vahi yaam insan davran覺lar覺n覺n bask覺s覺 alt覺na eziliyor, dedi. B繹yle b羹y羹k miktardaki plastik k覺y覺 eridini hem insanlar i癟in hem de vahi yaam i癟in yaanamaz hale getiriyor.

Ekonomi de tehlikeyle kar覺 kar覺ya. WWF, plastik at覺klar覺n turizm sekt繹r羹n羹 k繹t羹 etkiledikleri i癟in T羹rkiye ekonomisine her y覺l 93 milyon dolara m璽l olduunu s繹yledi.

T羹rkiyenin evre ve ehircilik Bakanl覺覺 WWFnin raporuna kar覺 癟覺k覺yor.

Al Jazeeraya e-posta ile bildirilen beyan覺nda bakanl覺k, rapordaki T羹rkiyeye ilikin baz覺 iddialar覺n ger癟ekten uzak olduunu s繹yledi ve bu sonuca varmak i癟in toplanan bilginin ve kullan覺lan metodolojinin g羹venilirliini sorgulad覺.

Bakanl覺k, Ger癟ek bir sonuca varabilmek i癟in toplanan bilgilerin doruluu 癟ok 繹nemlidir, dedi.

襤stanbulda her g羹n gayr覺 resmi at覺k toplayanlar 癟繹p kutular覺n覺 ar覺yorlar.

Sakla saman覺 gelir zaman覺

T羹rkiye, Devlet Bakan覺n覺n ei Emine Erdoan 繹nc羹l羹羹nde y羹r羹t羹len; 羹lkeyi 2023e kadar at覺ktan ar覺nd覺rmay覺 planlayan s覺f覺r-at覺k projesi ile geri d繹n羹羹m羹 b羹y羹k 繹l癟羹de art覺rma s繹z羹 verdi.

evre ve ehircilik Bakanl覺覺 Al Jazeeraya, T羹rkiye at覺k y繹netimine b羹y羹k 繹nem vermektedir, dedi. [S覺f覺r At覺k Projesi] at覺klar覺n birer kaynak olarak deerlendirilmesine olan ura覺 ve halk覺n 癟evreye ilikin bilin癟 d羹zeyini art覺r覺r.

Bakanl覺k bunu d繹ng羹sel ekonomi 癟er癟evesinde, sadece at覺k y繹netimine deil tekrar kullan覺m, geri d繹n羹羹m ve sorumlu imalat 羹zerine de odaklanm覺 bir sistem haile getirmeyi istediini s繹yledi.

Bu sistem yakla覺k 30.000 kurumsal binada balat覺ld覺. Bata kamu kurumlar覺, belediyeler, 羹niversiteler, okullar ve hastanelerde olmak 羹zere 2.500.000 kiiye eitim verildi.

T羹rkiye, son y覺llarda at覺k ar覺tma altyap覺s覺n覺 gelitirdi. Geri d繹n羹羹m tesislerinin say覺s覺n覺 iki kat覺na 癟覺kard覺 ve bu s羹re癟te istihdam yaratt覺.

OECDye g繹re T羹rkiye, 癟evre politikalar覺n覺 Avrupa Standartlar覺na uygun d羹zeye getirebilmek i癟in doru hamleler yap覺yor. Fakat bu hamleleri d羹zg羹nce uygulama konusunda sorun ya覺yor.

OECD, kentsel at覺klar覺n %90覺n覺n h璽l璽 癟繹p sahalar覺na g繹nderildiini ve sadece k羹癟羹k bir miktar覺n geri d繹n羹t羹r羹ld羹羹n羹 s繹yledi.

Greenpeace Akdeniz Avukat覺 ve Program Direkt繹r羹 Deniz Bayram, Bu ciddi sorun at覺覺n ayr覺t覺r覺ld覺覺 kaynakta bal覺yor. T羹rkiyenin at覺k y繹netimi sistemleri son derece yetersiz. dedi.

Bayram s覺f覺r at覺k projesi kapsam覺nda at覺lan son ad覺mlar覺 memnuniyetle kar覺lad覺 fakat Al Jazeeraya bu siyasi niyeti teyit etmek i癟in harekete ge癟ilmesi gerektiini iletti.

T羹rkiye evre M羹hendisleri Odas覺 temsilcisi Sedat Durel, s覺f覺r at覺k inisiyatifinin 繹zel sekt繹r i癟in sert bir politikadan 癟ok bir rehber olduunu s繹yledi.

Durel Al Jazeeraya, u ana kadar ne yap覺ld覺覺 hakk覺nda elimizde bir rapor yok, dedi. u anki durum g繹steriyor ki at覺k 羹retimi ve geri d繹n羹羹m sistemlerimizde b羹y羹k bir deiim yap覺lmam覺.

Durel, sorunlardan birinin etkili politikalar覺 bilgilendirmek i癟in gereken bilgilerin yetersizlii olduunu s繹yledi.

襤stanbulda en son at覺覺n nitelikleri 2009 y覺l覺nda kaydedildi. Bu y羹zden bilimsel olarak yeterince i yap覺yor muyuz s繹ylemek m羹mk羹n deil. At覺覺n plastik mi, cam m覺 yoksa organik mi olduunu bilmiyoruz. H羹k羹met bir plan覺 olduunu s繹yl羹yor ama neyle kar覺 kar覺ya olduunu bilmeden nas覺l bir plan覺n olabilir?

evreciler ayr覺ca h羹k羹met verilerine eriimin ve doruluunu teyit etmenin ne kadar zor olduundan bahsediyor.

Bayram, En b羹y羹k sorun bilginin eriebilirlii, dedi. Geri d繹n羹羹m kay覺tlar覺 tam olarak halka a癟覺k deil ve g羹venilir kaynaklar taraf覺ndan da dorulanmam覺. evre Bakanl覺覺na bilgilere eriebilmek i癟in bavurduumuzda bize ne geri d繹n羹羹m ne de at覺k y繹netimi hakk覺nda 癟ok fazla bilgi verildi.

襤ler nas覺l kar覺t覺?

Y覺llarca D羹nyan覺n at覺k plastiinin b羹y羹k b繹l羹m羹 in limanlar覺na ta覺nd覺. Ta ki Pekin 2018in balar覺nda t羹m D羹nyada dalgalanan bir karar ile plastik ithalat覺n覺 yasaklayana kadar.

in dier 羹lkelerden gelen plastik at覺覺 reddetmeye balay覺nca T羹rkiye bu g繹revi 羹stlenen 羹lkeler aras覺na girdi.

Yasaktan 繹nce, T羹rkiye ayda 10.000 tondan az plastik ithal ediyordu. in plastie s覺rt覺n覺 d繹nd羹kten sonra, T羹rkiyenin ithalat覺 ayda 33.000 tona f覺rlad覺. Y覺l覺n ortalar覺na doru ise azalarak 20.000 tonda sabitlendi. 

G羹ndodu, Plastik at覺k ithalat覺 hi癟bir koulda kabul edilemez. Kendi at覺覺yla bile baa 癟覺kamayan bir 羹lke i癟in anlams覺zd覺r, s繹zlerinde bulundu.

Plastik at覺klar覺n ekonomik deeri olmamal覺d覺r. Gelien veya az gelimi 羹lkeler gelimi 羹lkelerin 癟繹pl羹kleri deildir.

Kaynak: https://www.aljazeera.com/ajimpact/turkey-awash-plastic-waste-coronavirus-worse-200422003922227.html


Beendiniz mi? Arkadalar覺n覺zla Payla覺n!

0
1 Payla覺m

0 Yorum

Bi癟im Se癟
Anket
襤nsanlara fikirlerini sor!
Yaz覺
Bildiklerini bizimle payla!
Liste
Bir liste olutur!