Kunduz Ya覺 (Castoreum)

Kunduz ya覺, kunduzlar cinsel organlar覺 ve an羹s b繹lgelerinin aras覺nda bulunan keselerden s覺v覺 bir madde 羹retmekteler.


Birkaç güne kadar hakk覺nda hiçbir fikrim olmad覺覺, eminim ki birçok vegan覺n da ilk kez duyaca覺 bir hayvansal üründen bahsedeceim. 襤smi, castoreum, nam-覺 dier “kunduz ya覺”. Belirtmekte fayda var, bu ürünle ilgili Türkçe kaynak yeteri kadar bulamad覺m, bu nedenle yabanc覺 kaynaklardan al覺nt覺layarak devam edeceim. Bunun en önemli sebeplerden biri bu maddenin isminden de anla覺ld覺覺 üzere kunduzlardan elde ediliyor oluu ve ansl覺y覺z ki, “kunduz avlama” ne ülkemizde ne de yak覺n覺m覺zda yap覺lan bir avc覺l覺k türü deil.

Castoreum (kunduz ya覺) nedir?

Kunduzlar cinsel organlar覺 ve anüs bölgelerinin aras覺nda bulunan keselerden s覺v覺 bir madde üretmekteler. Castoreum ad覺 verilen bu madde, kunduzlar taraf覺ndan kürklerini yalamak ve bölgesini kokusuyla iaretlemek için kullan覺l覺r. Buradaki ilginç nokta, bu maddenin yaayan bir kunduzdan veya çevreden hasat edilemiyor oluu. Ancak kunduz öldükten sonra (biz ona öldürüldükten sonra diyelim) bu keseler vücuttan al覺n覺r ve kurutulabilir. Kurumu kastor keselerinden ise çeitli ürünlerde kullan覺lmak üzere kunduz ya覺 ç覺kar覺l覺r.

Castoreum (kunduz ya覺) nerelerde kullan覺l覺r?

Örendiim bir dier ilginç nokta ise, kunduz ya覺n覺n yüzy覺llard覺r insanlar taraf覺ndan kullan覺l覺yor oluu (fakat haberimiz bile yok, deil mi?). Hemen hemen her sal覺k sorunu için önemli bir ilaç olarak bilinmekte kunduz ya覺. Dünyan覺n her yerinde kutu kutu sat覺lan Aspirin ilac覺n覺n önemli bileenlerinden biri olan salisilik asit, kunduz ya覺nda da bulunuyor. Ancak günümüzde art覺k kunduz ya覺, çok spesifik ilaçlar hariç, ilaç sektöründe kullan覺lmamakta.

Kunduz ya覺n覺n halen kullan覺lmakta olduu ürünlerden baz覺lar覺 parfüm ve dier kozmetik ürünler. Evet, aka deil, yüzünüze, vücudunuza sürdüünüz ürünler bir kunduzdan geliyor olabilir. Tatl覺, misk benzeri bir kokuya sahip olduundan, bu tür ürünler için çok uygun bir seçenek olarak görülmekte. Nadir de olsa, kunduz ya覺, içindekiler k覺sm覺nda bir bileen olarak bahsedilse de (Türkiye’de hiç denk gelmediimi söylemeliyim, belki de gerçekten kullan覺lmad覺覺 içindir.), isminin geçmiyor oluu ürünün içinde olmad覺覺 anlam覺na gelmiyor maalesef. “Parfüm” bal覺覺 alt覺nda kunduz ya覺 bir koku verici olarak kullan覺l覺yor olabilir.

Bu noktada “the green vegans” sayfas覺nda okuduum bir cümleden bahsetmek istiyorum. Cümlenin orijinali u ekilde:

“Luckily, there are parfums and other cosmetics with a certified vegan logo and you can always message the producers to ask whether their product contains any animal products such as castoreum. “

Benim bu cümleden anlad覺覺m ise, bir ürünün vegan logosuna sahip olmas覺 bile bize kunduz ya覺 konusunda hiçbir bilgi vermiyor! Gerçekten a覺rt覺c覺 bir durum çünkü kunduz ya覺, hayvanlar ile dorudan balant覺l覺 olan bir “hayvansal” ürün. Bana kal覺rsa, kunduz ya覺 içeren bir ürün vegan logosuna sahip olamamal覺.

Not düelim, baz覺 sigaralarda da kunduz ya覺, aroma verici olarak kullan覺labilmekte imi.

Peki ya yediklerimizde kunduz ya覺 var m覺?

襤in en çok merak edilen k覺sm覺na geldik. Neticede parfüm, kozmetik, sigara hayat覺m覺z覺n olmazsa olmaz覺 deil. Peki ya yediklerimizde de kunduz ya覺 varsa?

Guardian’da payla覺lan bir yaz覺ya göre (aa覺da linki mevcut), kunduz ya覺n覺n g覺dalarda kullan覺lmas覺 Amerika’da FDA onayl覺. Kunduz ya覺n覺n yiyeceklerdeki kullan覺m覺 Avrupa’da da maalesef yasal. Ve daha da kötüsü, hangi ürünlerde kullan覺ld覺覺 belli de deil. Parfüm ve kozmetikte olana benzer bir ekilde, g覺da da ise “doal aroma verici” ad覺 alt覺nda kunduz ya覺 kullan覺l覺yor olabilir.

Bir arkada覺m覺n da dedii gibi, “Bundan sonra sana abur cubur yok!”

Okuduuma göre, kunduz ya覺 çounlukla vanilya aromas覺 için, fakat bunun yan覺s覺ra karamel ve çilek aromas覺 için de bir alternatif. Buradaki önemli nokta, çok küçük miktarda kunduz ya覺 kullanarak, çok büyük miktarlarda bu aromalar覺 elde edebiliyor oluunuz. Bu da beni bir endüstri mühendisi olarak, iin endüstriyel boyutuna sürüklüyor.

Kunduz ya覺n覺n yiyeceinizde bulunma ans覺 nedir?

Benimkisi sadece ufak bir mant覺k yürütme olacak. Daha önce belirttiim gibi, kunduz ya覺n覺 elde etmek için önce kunduz hayvan覺na eriebiliyor olman覺z laz覺m (ya da sat覺n alabilirsiniz ancak bu maliyetleri iki kat覺na ç覺karacakt覺r). Kunduzlar覺n halihaz覺rda yaad覺覺 alanlar, Kuzey Amerika veya Kanada bölgeleri. Buralarda ise kunduz avc覺l覺覺n覺n yap覺l覺yor olmas覺n覺n sebebi kunduzun ya覺 deil, kunduzun kürkü. Yani, kunduz avlayan insanlar kunduz ya覺n覺 bir ek gelir olarak Amerika ve Avrupa k覺talar覺ndaki ülkelere satmakta.

Buradaki as覺l nokta kunduz ya覺 olmad覺覺 için, kunduz ya覺 fazlas覺yla maliyetli bir ya ve bu maliyeti artt覺ran bir dier faktör ise her yerde üretilemiyor oluu. Kendinizi Avrupa’da g覺da sektöründe tutunmaya çal覺an bir irketin ba覺ndaki biri gibi düünün. Aroma verici olarak meyve veya bitki kullanabilecekken, neden kunduz ya覺n覺 Kanada’dan getirtmek ile uraas覺n覺z ki?

Tabi, eer satt覺覺n覺z ürün yüzlük banknotlar覺 içeriyorsa, kunduz ya覺n覺 kullanmaktan çekinmeyebilirsiniz. Demek istediim, parfümlerde ve kozmetik ürünlerde, özellikle üst seviye dediimiz markalarda, evet, kunduz ya覺 kullan覺l覺yor olabilir. Dikkat, vegan logosu olsa bile!

Yaz覺y覺 bitirmeden ufak notumu da düeyim. Kunduz ya覺 ingilizce kar覺l覺覺nda “castor oil” olarak geçiyor. Ancak “castor oil” ayn覺 zamanda hint ya覺 olarak geçen ve hint ya覺 bitkisinden (ricinus communis plant) elde edilen bir ya, akl覺n覺zda bulunsun

Kaynaklar:

http://thegreenvegans.com/what-is-castoreum/

https://www.theguardian.com/lifeandstyle/wordofmouth/2013/may/13/10-gross-ingredients-food-horsemeat-scandal

https://www.huffpost.com/entry/beaver-butt-might-be-in-your-ice-cream-heres-what-you-should-know_n_56f1a037e4b09bf44a9ed259


Beendiniz mi? Arkadalar覺n覺zla Payla覺n!

0
3 Payla覺m

0 Yorum

Bi癟im Se癟
Anket
襤nsanlara fikirlerini sor!
Yaz覺
Bildiklerini bizimle payla!
Liste
Bir liste olutur!