Hindistan Cevizleri ve K├Âle Zincirleri

Hindistan cevizi i├žerikli bir ├╝r├╝n t├╝ketirken nereden geldi─čini hi├ž d├╝┼č├╝nd├╝n├╝z m├╝?


     Hindistan cevizi içerikli bir ürün tüketirken nereden geldi─čini hiç dü┼čündünüz mü? Nas─▒l bir yerden geldi─čini, nas─▒l hasat edildi─čini, kimin taraf─▒ndan hasat edildi─čini, köle zincirlerinin konuyla ne ilgisi oldu─čunu?

     Dünyan─▒n Hindistan cevizi talebinin %85’i Güneydo─ču Asya ülkeleri taraf─▒ndan kar┼č─▒lan─▒yor. Tayland, Sri Lanka, Endonezya ve Malezya gibi ülkeler hindistan cevizi üretiminin en yo─čun oldu─ču yerler. Peki bu ülkeler Hindistan cevizini nas─▒l yeti┼čtiriyor? Ve nas─▒l hasat ediyor? Bu ülkelerde hindistan cevizi hasad─▒ için neredeyse 400 y─▒ld─▒r süregelen bir gelenek var. Domuz kuyruklu makak maymunlar─▒ yüzy─▒llard─▒r bunun için, yani hindistan cevizi hasat etmek için kölele┼čtiriliyor.

     Yeti┼čkin bir erkek insan, günde ortalama 100 adet hindistan cevizi toplayabiliyor. Y─▒llar önce bu yeterli olabilirdi ama art─▒k de─čil. Artan talep, üreticileri daha çok çal─▒┼čmaya zorluyor. Fakat daha çok insan gücü bu sorunu çözmeye yeterli de─čil, ve fazlaca maliyetli. Üreticiler de bu sorunun çözümünü maymunlarda buldular. Maymunlar─▒n insanlardan daha çevik olmalar─▒ ve maa┼č almayacak olmalar─▒, üreticileri hayli heyecanland─▒rm─▒┼č olmal─▒. Ama bu birkaç maymunla olacak i┼č de─čil. Peki bu kadar maymunu nereden buluyorlar? Bunun 2 cevab─▒ var; ya ormanlarda ya┼čayan yavru maymunlar─▒ kaç─▒r─▒yorlar, annelerini de öldürmeyi unutmuyorlar tabii ki, ya da maymun üretim ve e─čitim tesislerinden sat─▒n al─▒yorlar. Evet art─▒k maymunlar─▒ kullanmak o kadar yayg─▒n ki, bir piyasas─▒ var. Tayland’da hindistan cevizi toplayabilen maymunlar─▒n yeti┼čtirildi─či ve sat─▒ld─▒─č─▒ maymun e─čitim okullar─▒ bulunuyor. Üretilen ya da annelerinden çal─▒nan yavru maymunlar bu tesislere getiriliyor ve çok küçükken esaret alt─▒nda e─čitilmeye ba┼član─▒l─▒yor.

     Uzun hindistan cevizi a─čaçlar─▒na t─▒rmanmay─▒, hindistan cevizlerini a─čaçtan koparmay─▒ ve arabalara yüklemeyi ö─čreniyorlar. Ama hepsinden önce, küçük kafeslerde ya┼čamaya ve kafes d─▒┼č─▒ndayken sürekli boyunlar─▒nda s─▒k─▒ bir tasma tak─▒l─▒ olmas─▒na al─▒┼čmak zorundalar. Do─čalar─▒ gere─či hareketli ve sosyal canl─▒lar olan makaklar─▒n bu esarete al─▒┼čmalar─▒ kolay olmuyor, ama kimin umurunda. Onlar art─▒k birer makine. Yeni hayatlar─▒na haz─▒rlan─▒yorlar. Kafeslere, tasmalara, bütün gün yorgunluktan ölene kadar çal─▒┼čmaya haz─▒rlan─▒yorlar.

     E─čitim tesisleri, maymunlar─▒n bu birkaç ayl─▒k e─čitim sürecinden de para kazanman─▒n yolunu bulmu┼člar; turistler. Turistler, maymunlar─▒n e─čitimini seyretmek para ödüyor. Böylece maymunlar─▒n e─čitimi için yap─▒lan harcamalar kar┼č─▒lanm─▒┼č oluyor. 

     E─čitimi tamamlanan maymunlar hindistan cevizi üreticilerine sat─▒l─▒yor. E─čitimli bir yeti┼čkin erkek makak maymunu günde ortalama 1500 adet hindistan cevizi toplayabiliyor. Bu 15 insan gücü demek. 15 insan yerine 1 köle maymun. Son derece karl─▒ bir i┼č. Üreticilere sat─▒lan say─▒s─▒z maymundan birinin ad─▒ Dam ( alt foto─čraftaki). Dam, Tayland’daki tesiste e─čitimi tamamland─▒ktan sonra bir üreticiye sat─▒ld─▒ ve yeni hayat─▒ ba┼člad─▒. Aylard─▒r yapmay─▒ ö─črendi─či aktiviteleri, ┼čimdi de ölene kadar yapmaya zorlanacak.

     Noi Petchradab ( alt foto─čraftaki), Tayland’da bir maymun e─čitmeni, maymunlar─▒n haftada 6 gün ve günde 8 saat çal─▒┼čt─▒klar─▒n─▒ söylüyor. “Çal─▒┼čt─▒r─▒ld─▒klar─▒n─▒” demek daha do─čru olur. Günde 3 ö─čün yemek verildi─čini ve molalar─▒n─▒n da oldu─čunu söylüyor. ┼×üpheliyim. Çal─▒┼čmad─▒klar─▒ zamanlarda, maymunlar─▒n agresif hareketlerini önlemek için a─čaçlara ba─čland─▒klar─▒n─▒ da söylüyor. “Bu yarat─▒klar köpek gibi ─▒s─▒rm─▒yor. Is─▒rd─▒klar─▒nda bütün damarlar─▒ parçal─▒yorlar” diyor Bay Noi. Eh, hiç kimse boynunda zincirle ya┼čamak istemez.

     Schroevers, Tayland’daki ba┼čka bir maymun e─čitim okulunun yöneticisi, “Sakince oluyor her ┼čey” diyor. “Ba─č─▒rmak yok, cezaland─▒rmak yok, ┼čiddet yok. Birkaç a─čaçta bir, maymun, bak─▒c─▒s─▒na sar─▒l─▒r ve bak─▒c─▒s─▒ da maymuna sar─▒l─▒r, masaj yapar.” Pek samimi gelmedi, de─čil mi? Do─čru de─čil de ondan. Köle – sahip ili┼čkisinin oldu─ču yerde sayg─▒ ve sevgi olamaz. A┼ča─č─▒da linki olan videoda da (3.) görüldü─čü gibi, Dam bir e┼čya gibi muamele görüyor. Duygular─▒ ve istekleri umursanm─▒yor. Dam ölene kadar boynundaki tasma çeki┼čtirilecek. Dam bütün gün, muhtemelen aç karn─▒na a─čaçlara t─▒rmanacak ve hindistan cevizi toplayacak. Boynundaki tasma hiç ç─▒kmayacak. Arabalarla oradan oraya götürülecek ve ayn─▒ ┼čeyleri tekrar tekrar, ölene kadar yapacak.

     Bir bak─▒c─▒, yani Dam a─čaçlara t─▒rman─▒rken tasmas─▒n─▒ çeki┼čtiren ki┼či, “bazen maymunlar o kadar yoruluyor ki, dü┼čüp bay─▒l─▒yorlar” demi┼č. Buna kar┼č─▒l─▒k tek bir ┼čey söyleyebilirim; bazen mi, hiç sanm─▒yorum. Asl─▒na bakarsan─▒z, Dam’in sürekli ┼čiddet gördü─čünden, açl─▒k s─▒n─▒r─▒nda tutuldu─čundan, tasmas─▒n─▒n çeki┼čtirilmesinden dolay─▒ boynunda yaralar oldu─čundan, s─▒kl─▒kla yorgunluktan bay─▒ld─▒─č─▒ndan ve yine açl─▒k ve yorgunluktan ölece─činden ad─▒m gibi eminim. Dam bir ürün, bir makine olarak görüyor. Dam ölür, yeni bir Dam sat─▒n al─▒n─▒r ve hindistan cevizleri toplanmaya devam eder. E─čer hindistan cevizi içeri─činiz Güneydo─ču Asya ülkelerinden geliyorsa, o hindistan cevizini Dam’in toplam─▒┼č olma olas─▒l─▒─č─▒ oldukça yüksek.

     Baz─▒ hindistan cevizi içerikli ürünlerin üreticileri, içeri─čin üretiminde maymun gücü kullan─▒ld─▒ m─▒ sorusuna hay─▒r cevab─▒n─▒ verseler de, Güneydo─ču Asya, dünyada hindistan cevizi üretiminin %85’ini kar┼č─▒l─▒yor ve o bölgelerde üretilenlerin %99’unu maymunlar hasat ediyor. Yani bu aç─▒klamalar gerçekçi de─čil. Yapabilece─činiz bir ┼čey; hindistan cevizi içeri─čini ba┼čka bir bölgeden temin eden ürünleri tercih etmek olabilir. Yaz─▒m─▒ be─čendiyseniz payla┼čmay─▒ unutmay─▒n. Hayvanlar için vegan olun.

Videolar:

  1. https://www.youtube.com/watch?v=Y6TwgkJOz3I   (Hindistan cevizi toplayan maymun)
  2. https://www.youtube.com/watch?v=8gWEsNL-RJc&feature=youtu.be  (e─čitim ve uygulama)
  3. https://www.youtube.com/watch?v=-qJc8loYQac  (kötü muamele)

Kaynaklar:

  1. https://www.bangkokpost.com/thailand/special-reports/681936/pay-coconuts-get-monkeys
  2. https://www.dailymail.co.uk/news/article-3247422/Abducted-babies-chained-trained-pick-1-000-coconuts-day-Revealed-billion-pound-coconut-water-industry-built-abuse-monkeys.html
  3. https://www.crueltyfreekitty.com/news/monkeys-harvesting-coconuts-thailand/
  4. https://inhabitat.com/is-our-coconut-demand-making-slaves-of-monkeys/
  5. https://www.researchgate.net/profile/Badrul_Munir_Md_Zain2/publication/322917884_Monkey_school_Training_phases_for_coconut-picking_macaques_Macaca_nemestrina/links/5a75e371a6fdccbb3c07a41e/Monkey-school-Training-phases-for-coconut-picking-macaques-Macaca-nemestrina.pdf
  6. https://www.npr.org/sections/thesalt/2015/10/19/448960760/monkeys-pick-coconuts-in-thailand-are-they-abused-or-working-animals
  7. http://allamericanvegan.com/2015/02/19/did-an-abused-monkey-pick-your-coconut/

Be─čendiniz mi? Arkada┼člar─▒n─▒zla Payla┼č─▒n!

2
11 Payla┼č─▒m, 2 Be─čeni
Bi├žim Se├ž
Anket
─░nsanlara fikirlerini sor!
Yaz─▒
Bildiklerini bizimle payla┼č!
Liste
Bir liste olu┼čtur!