Bitkilerin De Can─▒ Var M─▒?

Bitkilerin De Can─▒ Var M─▒?
Vegan olmak, ├žo─ču i├žin kahveyi soya s├╝t├╝yle i├žmek, arada bir tofu yemek, b12 haplar─▒ almak ve biraz da asabi olmak anlam─▒na geliyor. Oysa veganl─▒k hayvanlar─▒n ya┼čam hakk─▒n─▒ savunan bir hareket, hatta belki bundan da fazlas─▒na do─čru at─▒lm─▒┼č bir ad─▒m.

K├Âk├╝nden kopar─▒lm─▒┼č ├žiri┼čler

Ba┼čl─▒ktaki c├╝mleyi duyan her vegan─▒n siniri bir anda tepesine biner. ├ç├╝nk├╝ g├Âzleri, duygular─▒, aile ba─člar─▒ olan bir kuzuyla, sesi bile ├ž─▒kmayan bir marulu ayn─▒ kefeye koymak veganlara abes gelir. Vegan bile olmamas─▒na ra─čmen bir anda bitki haklar─▒ savunucusu haline gelen ki┼čide ├žal─▒┼čan otomatik bir savunma mekanizmas─▒d─▒r asl─▒nda, hakl─▒l─▒─č─▒n bir di─čer hakl─▒l─▒kla ge├žersizle┼čtirilmeye ├žal─▒┼č─▒lmas─▒.

L├ókin bu iki sav─▒ ayr─▒ ayr─▒ inceledi─čimizde ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ bir sonu├žla kar┼č─▒la┼č─▒yoruz. Hayvanlar─▒n can─▒ oldu─čuna ┼č├╝phe yok. Fakat ya bitkiler de ├Âld├╝r├╝lmek, do─čal ortamlar─▒ndan kopar─▒lmak, evcille┼čtirilmek istemiyorlarsa? Bu uygulamalar bitkilere t─▒pk─▒ hayvanlarda oldu─ču gibi g├Ârmezden gelinen bir ─▒zd─▒rap veriyorsa?

─░┼čte ├žo─ču vegan─▒ alabora edecek yeni bir soru; 

Marul da mi yemeyece─čiz?

Bitkiler alemini inceleyen ara┼čt─▒rmalara bakt─▒─č─▒m─▒zda, onlar─▒n da t─▒pk─▒ hayvanlar kadar ya┼čama ba─čl─▒, hayvanlardakinden farkl─▒ da olsa; ├ževrelerinin fark─▒nda olmaya yarayan sistemlere sahip, tehlikeyi ve sevgiyi fark eden, korku, h├╝z├╝n, mutluluk gibi duyumlara e┼čde─čer hallere giren varl─▒klar olduklar─▒n─▒ ├Â─čreniyoruz. 

Empati e┼či─čimizi sinir sisteminden, bitkiler hissedebilirli─čine ta┼č─▒d─▒─č─▒m─▒zda, merhametimize ihtiya├ž duyan varl─▒klara dair yepyeni bir bak─▒┼č a├ž─▒s─▒na ula┼č─▒yoruz. 

Tar─▒m ve genel olarak end├╝striyel ├╝retim, a├žg├Âzl├╝l├╝─č├╝n yaratt─▒─č─▒ s├╝rd├╝r├╝lemez s├Âm├╝r├╝ sistemleriyse, vegan eti─či; i├žerdi─či insan eme─či s├Âm├╝r├╝s├╝ ile, sebep oldu─ču ├ževresel y─▒k─▒m ve bitkisel bir ├╝r├╝n ├╝retse bile s├╝re├žte bir├žok di─čer canl─▒ya zarar vermekte oldu─čundan dolay─▒, end├╝stri kar┼č─▒tl─▒─č─▒n─▒ da i├žine almak zorunda de─čil mi?

Belki de insanlar ve hayvanlar kadar sayg─▒y─▒ hakeden muz bitkisi

Peki, vicdan─▒m─▒z─▒n etki alan─▒n─▒ geni┼člettik, bitkilerin de can─▒n─▒ almaya hakk─▒m─▒z olmad─▒─č─▒n─▒ kabul ettik diyelim. Nas─▒l ya┼čayaca─č─▒z? Buna ya┼čamak denir mi? Bize kim merhamet edecek? 

Ahimsa

Hindistan k├Âkenli Jainizm hareketinin temel prensibi olan Ahimsa, ya┼čama zarar veren eylemlerden ka├ž─▒nmak anlam─▒na geliyor. G├╝n├╝m├╝zde Jainizm tam anlam─▒yla uygulanmayan geleneksel bir dine indirgenmi┼č olsa da, Ahimsa asl─▒nda insan─▒n d├╝nyadaki di─čer t├╝m canl─▒larla uyum i├žinde ya┼čayabilmesinin radikal bir yolu.

Ahimsa ba─člam─▒nda ne t├╝ketece─čimizi modern ├ža─ča uyumlamaya ├žal─▒┼čarak d├╝┼č├╝n├╝rsek, topland─▒─č─▒nda bitkiye zarar vermeyen meyveler ve bu meyvelerden elde edilen yan ├╝r├╝nlerden olu┼čan bir t├╝ketim al─▒┼čkanl─▒─č─▒ Ahimsa’ya uygun. 

Asl─▒na bak─▒l─▒rsa meyvecil beslenme insan biyolojisine en uygun beslenme t├╝r├╝. Meyveler insan vucudun─▒n t├╝m ihtiyac─▒n─▒ ve en y├╝ksek enerjiyi minimum sindirim eforuyla, ard─▒nda en az kal─▒nt─▒ b─▒rakarak veriyor. Do─čal ortam─▒nda yeti┼čmi┼č olgun meyvelerle beslenmek insan─▒n hastal─▒ks─▒z, y├╝ksek enerjiyle uzun y─▒llar ya┼čamas─▒n─▒ sa─čl─▒yor.

G├╝n├╝m├╝z ┼čartlar─▒nda bunlar u├ž s├Âylemler gibi g├Âr├╝n├╝yor elbette. Her g├╝n kebap yerken vejetaryenli─čin, sa─čl─▒kl─▒ kemikler i├žin s├╝t i├žerken veganl─▒─č─▒n u├ž geli┼či gibi. Vicdani duru-d├╝┼č├╝ncenin ─▒┼č─▒─č─▒yla eri┼čti─čimiz ├žeperleri zorlamaya devam ediyoruz. ├ço─čuna asl─▒nda marjinal, s─▒n─▒rlara do─čru bir geni┼čleme gibi g├Âr├╝nen bu hareket asl─▒nda belki de bir ├Âze d├Ân├╝┼čt├╝r, kim bilir? 

─░nsanl─▒k olarak, birey yan─▒lsamas─▒ndan varl─▒k-b├╝t├╝nsel biriciklik fark─▒ndal─▒─č─▒na do─čru ilerledi─čimiz bu g├╝nlerde, idealimizdeki ki┼čiye eri┼čme yolculu─čunun toplumsal bir y├Ân├╝ oldu─čunu hat─▒rlamak, bizi haddimizi a┼čan sorumluluklar y├╝klenmekten, kusurlar─▒m─▒z─▒ ve ba┼čkalar─▒n─▒ ac─▒mas─▒zca yarg─▒lamaktan kurtarabilir. Her seferinde bir ad─▒mla, yolun tad─▒na vararak y├╝r├╝mek, g├╝zerg├óh─▒ hayallerle s├╝sleyip g├╝zelg├óh haline getirmek..

─░lgili Makaleler

Pokot Film Ele┼čtirisi

ÔÇŁYasalar katilleri yani avc─▒lar─▒ koruyor. Tarihte ├žok say─▒da hayvan─▒n duru┼čmas─▒ g├Âr├╝ld├╝ ve o hayvanlar cezaland─▒r─▒ld─▒. Fakat hayvanlara kar┼č─▒ i┼členen su├žlar yasal hale getirildi.ÔÇŁ Yukar─▒daki s├Âzleri…

Yan─▒tlar