Din ve Veganl─▒k

Haydi gelin ┼ču ÔÇťDin & Veganl─▒kÔÇŁ ├želi┼čkisine bir dalal─▒m. Veganlar─▒n en ├žok korktu─ču sorulardan birisi din ile veganl─▒k ili┼čkisi hakk─▒nda gelecek sorular. Herkes kadar benim de korktu─čum sorulardan birisiydi. Peki neden bu kadar korkuyorum dedi─čimde kar┼č─▒ma ┼čunlar ├ž─▒kt─▒:

  1. Dinler dogmatik ve tart─▒┼čmal─▒/yoruma ├žok a├ž─▒k konulard─▒r. Bu beni batakl─▒k gibi i├žine ├žekerek cevaps─▒z bir noktaya ├žok rahat g├Ât├╝rebilir.
  2. Kar┼č─▒mdaki insana din g├╝zellemesi veya islamofobik bir tav─▒r g├Âstermekten tedirgin olmak. ├ç├╝nk├╝ kar┼č─▒mdakine asl─▒nda veganl─▒k anlatacakken s├╝rekli din konu┼čurken kendimi bulmak.
  3. Haddim olmad─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nmek. ─░nanmad─▒─č─▒m ve yanl─▒┼č buldu─čum bir alanda ahkam kesmek. ┼×u ayet b├Âyledir bu ayet b├Âyledir derken aksi olan binlerce ayet/hadis oldu─ču ger├že─čini bilmek.

Veganl─▒k anlat─▒rken tutarl─▒ ve yeterli bilgi vermek olduk├ža ├Ânemlidir. Ancak dini referanslarla hak temelli bir anlat─▒m─▒ hayata ge├žirmenin yanl─▒┼č oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝yorum. ├ç├╝nk├╝ veganl─▒k anlat─▒rken kar┼č─▒mdaki insan─▒ manip├╝le etmek de─čil ikna etme iste─či i├žerisinde oluyorum. ÔÇťNas─▒l olursa olsun. Yeter ki vegan olsunÔÇŁ anlay─▒┼č─▒ bana yetersiz geliyor. Vegan olmas─▒n─▒ istedi─čim ki┼čiye ├žocuk istismar─▒ndan, kad─▒na y├Ânelik ┼čiddete kadar pek ├žok ┼čeye onay veren, hayvanlar─▒n hangilerinin yenilecek hangilerinin pis oldu─čunu anlatan kitaplar─▒n pozitif yanlar─▒n─▒ anlatmak etik bak─▒mdan bana do─čru gelmiyor. Ama bunu dile getirmek hepimiz i├žin kolay olmuyor. ├ç├╝nk├╝ veganlar aras─▒nda ÔÇťvegan olsun daÔÇŁ fikri ├žok yayg─▒nla┼čm─▒┼č durumda. ─░nsanlar─▒n vegan olmas─▒n─▒ istiyoruz. Zaten olsunlar da ancak hak temelli anlat─▒m─▒ odaklar─▒na almalar─▒n─▒ sa─člayarak vegan olmalar─▒ ├Ânemli. Ama bunun kolay olmad─▒─č─▒ su g├Ât├╝rmez bir ger├žektir. Kimse bana vegan bir d├╝nya kurman─▒n kolay oldu─čunu zaten s├Âylemedi. Vegan olmak pratik olarak kolay bir ┼čey. Ve asl─▒nda en kolay k─▒sm─▒ t├╝ketim al─▒┼čkanl─▒klar─▒n─▒ ÔÇťvegan olmaÔÇŁ y├Ân├╝nde de─či┼čtirmek. Zor olan k─▒sm─▒ ise veganl─▒─č─▒n d├╝nyay─▒ de─či┼čtirebilecek potansiyel bir politik fikir oldu─čunu anlatmaya ├žal─▒┼čmak. Ki┼čilerin s─▒n─▒rlar─▒ net olan dini g├Âr├╝┼člerinde reform yapma ├žabas─▒ onlar─▒ politikle┼čtirmek olmuyor. ─░nan├žlardan ├žok burada dini g├Âr├╝┼člerden, kitaplardan bahsetti─čimi s├Âylemek isterim. Yani k├Âkl├╝ bir gelene─če sahip kurumsalla┼čm─▒┼č, tek tanr─▒l─▒ dinlerden bahsediyorum. T├╝rkiyeÔÇÖde y─▒llard─▒r g├Âr├╝yoruz ki din halk─▒n afyonu olman─▒n da ├Âtesine ge├žmi┼č durumdad─▒r. Din fa┼čist AKP rejiminin sopas─▒ halinde kullan─▒l─▒yor. T├╝m bunlar─▒n bir nedeni var: dinin tart─▒┼č─▒lmaz olmas─▒. Biz dini referanslarla hayvan haklar─▒ anlatt─▒─č─▒m─▒zda tart─▒┼č─▒lmaz bir alan─▒ tart─▒┼čmaya a├ž─▒yoruz. ├ťstelik inanmad─▒─č─▒m─▒z dinler ├╝zerinden. Kendini inan├žl─▒ ve vegan olarak tan─▒mlayan ki┼čiler bu konuda yaz─▒ yazabilir. Bunu referans g├Âsterebilir. Bunun yollar─▒n─▒ b─▒rakal─▒m da onlar aras─▒nlar. Kar┼č─▒m─▒zdaki insana veganl─▒k anlat─▒rken din konusundan korkmam─▒z─▒n yukar─▒daki ├╝├ž nedeninin de temelinde hak temelli yakla┼č─▒ma yeterince g├╝venmemek oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝yorum. Hatta as─▒l mizantropik tavr─▒n bu oldu─čuna inan─▒yorum. ─░nsanlar dinlere inan─▒yorsa hak temelli anlatmak yetersiz kalacakt─▒r. Dini ├želi┼čkilerini ├ž├Âzmeliyiz diye d├╝┼č├╝nmekten vazge├želim. Y─▒llard─▒r ├ž├Âz├╝lemeyen dini ├želi┼čkileri de biz mi d├╝┼č├╝nece─čiz? Dindar ki┼čilerin dini referans g├Âstermeden de hayvan haklar─▒n─▒ anlamalar─▒ m├╝mk├╝nd├╝r. ─░nsanlara biraz inanmak anlat─▒m─▒m─▒za olan g├╝venimizi artt─▒racakt─▒r.

Her┼čeyi bir kenara b─▒rak─▒rsak; hani din insanlar─▒n kendi vicdanlar─▒ ile ilgiliydi? Vicdan dedi─čimiz, merhamet dedi─čimiz kavramlar toplumsal kullan─▒mlar─▒ ile beraber d├Ân├╝┼čm├╝┼č ve ÔÇťac─▒makÔÇŁ anlam─▒na b├╝r├╝nm├╝┼čt├╝r. Hak temelli bir yakla┼č─▒mda dinin ├Âne s├╝rd├╝─č├╝ vicdan, merhamet kavramlar─▒ gibi ki┼činin tercihine b─▒rak─▒lan bir durum yoktur. Hayvan kullan─▒m─▒ yanl─▒┼čt─▒r ve olamaz.

Veganl─▒k dedi─čimizde hayvanlar─▒n akla gelmesini sa─člamak istiyorsak art─▒k oda─ča tam manas─▒yla hayvanlar─▒ oturtmal─▒y─▒z. Ekoloji, sa─čl─▒k, din konular─▒nda anlat─▒m yaparken dikkat etmeliyiz. ÔÇťEkolojik olmak i├žin vegan ol, sa─čl─▒kl─▒ olmak i├žin vegan ol, din ile veganl─▒k uyumludurÔÇŁ gibi manip├╝latif savlar─▒n yetersiz ve tehlikeli oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝yorum. T├╝m d├╝nya vegan olsa ekolojik mi olacak her┼čey ve herkes? Yine b├╝y├╝k tar─▒m alanlar─▒na bitkisel ├╝r├╝nler ekti─činde d├╝nyan─▒n bir k─▒sm─▒ a├ž kald─▒─č─▒nda o d├╝nya vegan bir d├╝nya m─▒ olacak? Herg├╝n patates ve makarna yiyip vegan olan bir insan sa─čl─▒ks─▒z olmayacak m─▒? Veya sa─čl─▒kl─▒ olmak zorunda m─▒? Dinlerle hayvan haklar─▒n─▒n uyumlu oldu─čunu anlatt─▒─č─▒m─▒zda uyumsuz onlarca yan─▒ ortadan m─▒ kalkacak? ├ťstelik t├╝rc├╝l├╝─č├╝ ortadan kald─▒rmaya ├žal─▒┼č─▒rken insan ve insan d─▒┼č─▒ t├╝m hayvanlar─▒n e┼čitli─čini savunurken k├Âleli─či onayan dinler nas─▒l referans g├Âsterilecek?Burada hayvan ├Âzg├╝rl├╝─č├╝n├╝ temel alan bir veganl─▒k tan─▒m─▒na ihtiya├ž var. Veganl─▒─č─▒ ─▒srarla bir ÔÇťt├╝ketmemeÔÇŁ olay─▒ olarak anlatmaya devam ettik├že ger├žek politik bir ├Âzne ve d├╝nyay─▒ de─či┼čtiren bir g├╝├ž olmaktan uzak olaca─č─▒z. T├╝ketim al─▒┼čkanl─▒klar─▒n─▒ de─či┼čtirmenin d├╝nyay─▒ de─či┼čtirmekte s─▒n─▒rl─▒ bir etkisi var. ├çok ├╝nl├╝ bir s├Âzde dedi─či gibi ÔÇťkapitalizm kesemedi─či a─čac─▒n g├Âlgesini satar!ÔÇŁ Veganl─▒k bir ya┼čam tarz─▒n─▒n ├Âtesine ge├žmeli ve hayvan haklar─▒ ile an─▒lmal─▒d─▒r. Bunun i├žin t├╝m bask─▒ ara├žlar─▒n─▒ y─▒kmak zorunluluktur. ÔÇťVeganÔÇŁ sertifikas─▒ ve ÔÇťhelalÔÇŁ sertifikas─▒ aras─▒nda nas─▒l bir fark vard─▒r? Bu fark ┼čirketler g├Âz├╝nde hi├žtir. ─░nsanlar inan├žlar─▒ndan vazge├žtikleri i├žin d├╝nyay─▒ de─či┼čtirmemi┼člerdir. Kiliseler, din insanlar─▒ da zaman zaman devrimlere destek vermi┼čtir. D├╝nyay─▒ de─či┼čtirmi┼člerdir ├ž├╝nk├╝ d├╝nyan─▒n de─či┼čebilece─čini g├Ârm├╝┼člerdir. Bizler d├╝nyan─▒n de─či┼čebilece─čini g├Âsterelim. Zaten bunu g├Âsterdi─čimiz anda saflar s─▒kla┼čacakt─▒r. Veganl─▒k tan─▒m─▒n─▒ hayvan ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ temeli olarak anlat─▒p ayr─▒mc─▒l─▒k kar┼č─▒tl─▒─č─▒ ile b├╝t├╝nle┼čik bir hale getirebilirsek d├Ârt ba┼č─▒ mahmur bir politikaya d├Ân├╝┼čme ihtimali do─čacakt─▒r. Bu ise de─či┼čimin anahtar─▒d─▒r.

─░lgili Makaleler

Palm Ya─č─▒ Nedir? Nas─▒l ├ťretilir? Neden Vegan De─čildir? Hayvanlara Ne Gibi Zararlar Verir ve Neden T├╝ketilmemelidir? ─░┼čte Palm Ya─č─▒ Sekt├Âr├╝ Ger├žekleri

Bilimsel ad─▒ 'Elaeis guineensis' olan ve bu palmiye a─čac─▒n─▒n meyvelerinden üretilen palmiye ya─č─▒, dayan─▒kl─▒, ucuz ve kolay ula┼č─▒l─▒r olmas─▒ nedeniyle günümüzün en çok kullan─▒lan bitkisel…

Yan─▒tlar