襤klim Aktivistlerine A癟覺k ar覺


D羹nyan覺n sonunun sesini tarif etmek i癟in fiyordlar覺n yan覺ndan ge癟en gemicinin s繹zleri en g羹zel tan覺m覺 sunuyor f覺覺rt覺lar ve 癟atlama sesleri. Buzullar覺n erimesi s覺ras覺nda sessizlik i癟inde kulaklarda yank覺lanan bu sesler masum gibi g繹r羹nse de en az Brezilyadaki yamur ormanlar覺n覺n alev almas覺yla ortaya 癟覺kan 癟at覺rt覺lar kadar i癟 ac覺t覺c覺.

Yerk羹renin sularla kapl覺 alan覺 b羹y羹k mercan bariyeri ile beyaza, sular覺n bulunmad覺覺 alan ise yanan ormanlarla birlikte siyaha d繹n羹yor ve bu tezattan iirsel bir sonu癟 癟覺kmas覺n覺 kimse beklemesin. Geleceimiz bu iki asal renk kadar net bir bi癟imde k羹resel iklim felaketinin g繹lgesinde soluyor.

Sizlerle birka癟 rakam paylamak isterim.

H羹k羹metler Aras覺 襤klim Deiiklii Paneli kat覺l覺mc覺lar覺ndan 100 bilim insan覺n覺n Austos 2019da yapt覺覺 a癟覺klamada et t羹ketiminin bu h覺zla devam etmesi durumunda 50 milyar ton karbonun 30-50 y覺l aras覺nda havaya kar覺aca覺n覺n 繹ng繹r羹ld羹羹 ifade edilmi. Karbon yuta覺 olarak nitelenen Amazon ormanlar覺n覺n d羹nyan覺n oksijen ve temiz su ihtiyac覺n覺n %20sini kar覺lad覺覺 bilinmekte. Ormanl覺k alanlar覺 tar覺m, hayvanc覺l覺k ve madencilie a癟aca覺na s繹z vererek s羹rd羹rd羹羹 bakanl覺k kampanyas覺ndan galip 癟覺kan Bolsonaro, 羹lkesindeki yamur ormanlar覺n覺n kesim ve y覺k覺m覺na ge癟it veren bir dizi kanunu 癟覺karm覺 durumda. Son yaanan orman yang覺nlar覺 ise ge癟tiimiz sene ayn覺 d繹nemde yaan覺lanlardan %83 daha fazla alan覺n ormans覺zlamas覺na neden olmu durumda. D羹nyan覺n en b羹y羹k et ihracat癟覺s覺 olan Brezilyan覺n s覺n覺rlar覺 i癟inde yer alan Amazon ormanlar覺 toplam Amazon ormanlar覺n覺n % 60覺n覺 oluturuyor ve devletin desteini arkas覺na alan et ve maden end羹strisinin bu alanlar覺 ormans覺zlat覺rmas覺 d羹nyan覺n tamam覺 i癟in b羹y羹k bir felaket anlam覺na geliyor. 羹nk羹 Amazon i癟erisinde 40.000 aa癟 癟eidi, 2 bin ku ve memeli hayvan 癟eidi, 2 bin 200 bal覺k 癟eidi ile 13 bin 癟eit omurgas覺z hayvan 癟eidi bulunuyor ve bu nedenle d羹nya 羹zerinde en fazla t羹re sahip olan orman. Bu fauna ve floran覺n tahribi geri d繹n羹羹 olmayan bir 癟evre felaketi anlam覺na gelmektedir. 

D羹nyan覺n et ve hayvan yemi ithalat癟覺lar覺n覺n bu arz覺n s羹rmesine neden olan talepleri ve onlar覺n m羹terisi konumundaki bireylerin de hayvansal 羹r羹nleri t羹ketme talepleri vas覺tas覺yla Amazon ormanlar覺n覺n yok olmas覺nda b羹y羹k paylar覺 var. 

Palm ya覺 end羹strisinin ormans覺zlat覺rd覺覺 Endonezya ve Malezya yamur ormanlar覺 yine benzer bir kaderle hem ormanlar覺n sakinleri bata orangutanlar ve devam覺nda binlerce canl覺 ile birlikte yok olua s羹r羹kleniyorlar.

Denizlerde durum farkl覺 deil, youn plastik kullan覺m覺 ve ondan da 繹nemli olarak end羹striyel bal覺k癟覺l覺k okyanuslardaki yaam dengesini tehdit alt覺nda b覺rak覺yor. Yap覺lan arat覺rmalar Pasifikteki b羹y羹k plastik 癟繹p y覺覺n覺n覺n %46s覺n覺n bal覺k alar覺ndan meydana geldiini ortaya 癟覺kard覺. Dier yanda end羹striyel y繹ntemlerle yap覺lan bal覺k癟覺l覺k s覺ras覺nda yakalanan bal覺klar覺n %20si istenmeyen at覺k oluyor ve bu da bir yandan bal覺klar覺n neslini tehlikeye atarken dier yanda deniz alt覺ndaki ekolojik d繹ng羹n羹n sal覺覺n覺 tehdit ediyor.

Yaayan her y羹z memeli hayvan覺n 60 tanesi 癟iftlik hayvan覺, 36s覺 insan ve sadece 4 tanesi yaban hayat覺n覺n bir par癟as覺. Yaayan kanatl覺lar覺n %70ini ise insanlar i癟in beslenen tavuklar oluturuyor. 襤nsan n羹fusu 7.7milyar ve yaayan canl覺 formlar覺n覺n sadece %0,1ini oluturuyor. Buna ramen hayvan t羹rlerinin %83羹n羹 ve bitkilerin %50sinin neslini sona erdirmeyi baarm覺 bir t羹r. 

Alt覺nc覺 b羹y羹k yok olua insan eylemlerinin neticesinde h覺zla yaklamakta olduumuz t羹m bilim insanlar覺n覺n s覺k癟a dile getirdii bir konu; ancak bu insan eylemleri aras覺nda diyetimizin bedelinin ge癟tiimiz y覺llarda ayn覺 s覺kl覺kla dile getirilmedii de bir ger癟ek. Oysa 癟iftlik hayvanlar覺n覺n sera gaz覺 sal覺n覺m覺na etkisi t羹m motorlu ta覺tlar覺n sal覺n覺m覺ndan %5 daha fazla (buna u癟ak, araba ve her t羹rden ta覺t d璽hil). Bununla birlikte son h羹k羹metler aras覺 iklim panelinde dile getirilen rakamlar bu bilgiyi dorulad覺. Sera gaz覺 sal覺n覺m覺n覺n d繹rtte bir oran覺nda sorumlusunun insanlar覺n yemek al覺kanl覺klar覺 olduu belirlendi. 184 羹lkeden 15.000 bilim insan覺 insanlar覺n yeme al覺kanl覺klar覺n覺 deitirmeleri ve bitkisel beslenmeye ge癟meleri gereini dile getirdi. 

襤nsanlar hayvansal 羹r羹n t羹ketmekten vazge癟erek karbon ayak izlerini yar覺 yar覺ya azaltabiliyorlar. 襤nsanlar konfor alanlar覺ndan 癟覺kmad覺k癟a, fedak璽rl覺a kendi al覺kanl覺klar覺ndan balayarak girimedik癟e, s繹ylemlerini eylemleriyle desteklemedik癟e politikalar 羹zerinde s繹z sahibi olmalar覺n覺 beklemek naif bir yakla覺m olur. Bunun m羹mk羹n olabileceini 16 ya覺nda bir 癟ocuk bir seneyi ak覺n s羹redir bize kan覺tl覺yor. Vegan olan ve ailesini vegan olmak i癟in tevik ederek baar覺ya ulaan Greta Thunberg iklim aktivisti t羹m bireylere ilham kayna覺 tekil ediyor.

Kendi bah癟emizi temizlemedik癟e bakalar覺n覺n bah癟esindeki karbon ayak izini eletiremeyiz. Kendimizi iklim 羹zerindeki y覺k覺c覺 al覺kanl覺klar覺m覺zdan ar覺nd覺rmadan, bu konudan bihaber normal hayat覺na devam eden insanlar覺n deimesine katk覺da bulunamay覺z. Tekstil al覺verii yapmayarak, t羹ketimimizi asgaride tutarak, ula覺mda bisikleti, treni tercih ederek, geri d繹n羹羹me kat覺larak, m羹mk羹n olduu kadar s覺f覺r at覺kla yaayarak, yerelden al覺veri ederek karbon ayak izimizi azalt覺rken vegan yaam bi癟imini tercih etmeyi erteleyemeyiz. 

Bulunduumuz d羹nyadaki t羹rlerin dengeli birliktelii i癟inde var olmak d覺覺nda baka bir 癟aremiz yok. T羹rlerin tamam覺n覺n gelecei ise bizim yapaca覺m覺z tercihlere bal覺. Bu tercihleri erteleyecek zaman kalmad覺, y繹netimleri harekete ge癟irmek dipten gelen dalgayla olur, biz o dalgay覺z ve tutarl覺 olmak zorunday覺z.


Beendiniz mi? Arkadalar覺n覺zla Payla覺n!

2
8 Payla覺m, 2 Beeni

0 Yorum

Bi癟im Se癟
Anket
襤nsanlara fikirlerini sor!
Yaz覺
Bildiklerini bizimle payla!
Liste
Bir liste olutur!