Yumurta Sekt├Âr├╝ Ger├žekleri

yumurta sekt├Âr├╝ ger├žekleri

Yumurta tavuk├žulu─ču sekt├Âr├╝nde neler oluyor?

├ço─ču iyi niyetli insan ger├žeklerle y├╝zle┼če y├╝zle┼če bir ┼čekilde vejetaryen oldu ve hayvanlar─▒n insani bir bi├žimde kesilemeyece─čini anlad─▒. Sonu├žta bir hayvan─▒ nas─▒l ÔÇśinsaniÔÇÖ bi├žimde ├Âld├╝rebiliriz ki? Bo─čaz─▒na b─▒├ža─č─▒ day─▒yoruz i┼čte gayet net. Durum b├Âyle oldu─čunda insani kelimesinin anlam─▒ da tart─▒┼č─▒l─▒r konuma geliyor…

Bir s├╝re et yemediniz, kendinizi psikolojik olarak rahat hissediyorsunuz ancak hala hayvanlar─▒ s├Âm├╝ren, k├Âlele┼čtiren, onlara zulmeden bir ├žark─▒n d├Ânmesine destek oluyorsunuz. ÔÇśNas─▒l ya?ÔÇÖ Diyorsan─▒z yaz─▒ya devam edin…

Di─čer hayvansal ├╝r├╝nler! (S├╝t, yumurta, peynir, yo─čurt bal vs. kast ediyorum) Bu b├Âl├╝mde sadece yumurta sekt├Âr├╝nde hayvan refah─▒ k─▒sm─▒n─▒ ele alaca─č─▒m.

Bir tavu─čun do─čal hayatta ├Âmr├╝ 10-15 sene aras─▒ de─či┼čiyor. Ancak bu tavuklar yumurtalar─▒ i├žin s├Âm├╝r├╝ ├žark─▒na girdi─či an, bu rakamlar 12-18 ay gibi bir s├╝reye d├╝┼č├╝yor. Et├žiler zaten 38-42 g├╝nde taba─č─▒m─▒zda oluyor. Evet yedi─činiz o kocaman b├╝t├╝n par├ža halinde sat─▒lan tavuklar sadece 38-42 g├╝nl├╝k birer BEBEK!

─░┼čletmelerde yumurta tavuktan periyotlar halinde al─▒n─▒r. 1 periyot 72 hafta s├╝rer ve bu s├╝renin sonunda tavuklar genelde s├╝r├╝den uzakla┼čt─▒r─▒l─▒r. Bu c├╝mle ├žok rahats─▒z etmiyor de─čil mi? Derste bize ald─▒rd─▒klar─▒ not bu.

Asl─▒nda olan ise; 72 hafta boyunca stresten ├╝st├╝nde t├╝y dahi kalmam─▒┼č, a├ž─▒k kafes yaralar─▒ olan ve 1 g├╝n bile g├╝ne┼č y├╝z├╝ g├Ârmemi┼č, kanatlar─▒n─▒ nas─▒l a├žaca─č─▒n─▒, u├žaca─č─▒n─▒ unutmu┼č (veya bu zevki zaten hi├ž tatmam─▒┼č)tavuklar karbondioksitle bo─čularak ├Âld├╝r├╝l├╝r.

Ama kimse ger├žekleri b├Âyle anlatm─▒yor ve nedense ders ortam─▒nda hep bir;  ÔÇśrefah─▒ d├╝┼č├╝k maliyetle nas─▒l ├╝st d├╝zeyde tutar─▒z, tavuklar─▒n stresini nas─▒l azalt─▒r─▒zÔÇÖ havas─▒ var. Sebebi de verimi artt─▒r─▒rken maliyeti d├╝┼č├╝rmek. Tamamen ticari yani. Kimsenin tavuklar─▒ d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝ yok.

Hatta ├Âyle veriler ├Â─čreniyoruz ki, fabrikadaki ├╝r├╝nlerden bahsediyormu┼č gibi tavuklar─▒ ─▒rklar─▒na g├Âre ay─▒r─▒p, verim y├╝zdeleri %97 den %98e nas─▒l ├žekilir bunu tart─▒┼č─▒yoruz s─▒n─▒f ortam─▒nda. ├ťst├╝ne bir de s─▒nav sorusu olarak ├Ân├╝m├╝ze gelece─činden ÔÇśhayvan nas─▒l s├Âm├╝r├╝l├╝r?ÔÇÖ prosed├╝r├╝n├╝ ezberliyoruz.

┼×imdi sizin ÔÇśE kesmiyoruz, ├Âlm├╝yor. Sadece kendi halinde yumurta veriyor yemeyelim mi?ÔÇÖ dedi─činiz k─▒sma gelelim. Evet yemeyin! Hayvansal g─▒dalar─▒n insan sa─čl─▒─č─▒na zararlar─▒ konusunu da ├Ân├╝m├╝zdeki g├╝nlerde ele alaca─č─▒m.

Hikayenin ba┼č─▒nda d├Âllenmi┼č yumurtalardan civcivler ├ž─▒kt─▒, ama tabii annelerinin alt─▒ndan de─čil. Kombine kulu├žka makinesi denilen bir cihazdan. Bu cihaz, annenin alt─▒ndaki yumurtas─▒n─▒ d├Ând├╝rme hareketlerinden, ─▒┼č─▒k ┼čiddetine, ─▒s─▒ya ve e─čime kadar her ┼čeyi sim├╝le eder.

21 g├╝nl├╝k kulu├žka s├╝resi sona erdi─činde civcivler ├ž─▒kar ve ÔÇśseks├ÂrÔÇÖ denilen insanlar yani cinsiyet tayincileri civcivleri cinsiyetlerine g├Âre ay─▒r─▒rlar. Erkekler bir tarafa, di┼čiler bir tarafa f─▒rlat─▒l─▒r. (Videoda a├ž─▒k a├ž─▒k nas─▒l yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ g├Âreceksiniz)

Bu noktadan sonra erkek civcivlerin yumurta sekt├Âr├╝nde bir yarar─▒ olmad─▒─č─▒ i├žin ya po┼četlere doldurulup presslenirler yada karbondioksit odalar─▒nda bo─čulurlar. Baz─▒lar─▒ ise daha d├╝┼č├╝k masrafl─▒ olaca─č─▒ndan k─▒yma makinelerinde canl─▒ ve b├╝t├╝n olarak ├žekilerek ÔÇśRendering ├╝r├╝nlerÔÇÖ diye ge├žen ucuz sosis har├žlar─▒n─▒n i├žine kat─▒l─▒r yada kemik unu, kan unu haline getirilir. G├Ârd├╝─č├╝n├╝z gibi erkek civcivlerin hikayeleri daha ba┼člamadan bitti. A tabii bir de yaz aylar─▒nda yumurtadan ├ž─▒kan erkek civcivler var. Onlar da ├žocuklar─▒n eline oyuncak olarak verilmek ├╝zere pazarlara yollan─▒r. Pazarlardan ald─▒─č─▒n─▒z civcivlerin hep horoz ├ž─▒kma sebebi budur.

Tavuk olacak civcivlerimize geri d├Ânelim. Yumurtadan ├ž─▒kt─▒lar, s─▒ra ┼čimdi gaga ve ibik kesiminde. Gaga kesiminin amac─▒ sekt├Ârde istenmeyen davran─▒┼člar olarak adland─▒r─▒lan ÔÇśKanibalizm (yamyaml─▒k), yumurta yeme/k─▒rma, t├╝y yolma, birbirini gagalamaÔÇÖ gibi hastal─▒klar─▒n ├Ân├╝ne ge├žmek. Ki bu hastal─▒klar genelde stres ve beslenme bozukluklar─▒yla ortaya ├ž─▒kar. Yani insan sayesinde olup bir de ├Ân├╝ne ge├žilemiyor diye hayvan─▒n uzuvlar─▒n─▒ kesmekte ├ž├Âz├╝m├╝ buluyoruz. Bu y├Ântem genelde gagan─▒n s─▒cak demire bas─▒lmas─▒ veya makasla kesilmesiyle oluyor. Elle yap─▒ld─▒─č─▒ i├žin do─čru e─čim ve milimi tutturamad─▒─č─▒n─▒zda durdurulamayan kanamalar ka├ž─▒n─▒lmaz. Anl─▒k stresten ├Âlen civcivleri saymama gerek yok san─▒r─▒m.

Gaga kesiminin ard─▒ndan binlerce tavuk ├Ânce 18 hafta boyunca b├╝y├╝t├╝lecekleri ├žad─▒r benzeri alanda tutulur, sonras─▒nda tel kafeslere al─▒n─▒r ve h─▒zland─▒r─▒lm─▒┼č bir programda b├╝y├╝meleri sa─član─▒r.

Neden kafes kullan─▒ld─▒─č─▒ ise yine ticari elbette.

  1. Yerden tasarruf
  2. T├╝neklerden tasarruf (t├╝nemesi i├žin alan dahi sa─članm─▒yor ki zaten yer yok, onun d─▒┼č─▒nda bir de t├╝nek masraf─▒ var)
  3. Altl─▒ktan (altlar─▒na tala┼č dahi koyulmuyor, aylarca d├╝z tele bas─▒yorlar)
  4. Yemden tasarruf (kafeste y├╝r├╝meyip enerji harcamayaca─č─▒ i├žin daha az yiyece─či hesaplanarak yemden tasarruf mant─▒─č─▒ g├╝d├╝l├╝yor).
  5. Ayr─▒ca yere yumurtlama davran─▒┼č─▒ da tavuk├žulukta istenmeyen olaylardan. Hem yumurta kirlenece─či i├žin, hem de tavuklarda yumurta yeme davran─▒┼č─▒ olabilece─či i├žin (ki bu davran─▒┼č tamamen ihtiya├žtan. Kalsiyum eksikli─či oldu─čunu i┼čaret ediyor ve tad─▒n─▒ be─čendi─či i├žin yemek istiyor.)

Bu olaylar ise ‘kafes sisteminin avantajlar─▒ÔÇÖ ba┼čl─▒─č─▒ alt─▒nda bize derste ├Â─čretiliyor.

Dezavantajlar─▒ k─▒sm─▒nda ise; Kafes sisteminin ilk yat─▒r─▒m maliyetinin ekipmanlardan dolay─▒ fazla olabilece─či maddesi yer al─▒yor.

Ayd─▒nlatma konusu da ayr─▒ bir trajedi. Kullan─▒lan 2 y├Ântem var.

  1. 24 saat ayd─▒nl─▒k
  2. 23 saat ayd─▒nl─▒k 1 saat karanl─▒k.

Bu y├Ântemlerde ama├ž tavu─čun gece g├╝nd├╝z alg─▒s─▒n─▒ yok ederek s├╝rekli sabah sanmas─▒n─▒ sa─člamak ve yumurtlamaya te┼čvik etmek. Uyku yok, dinlenmek yok, gece g├╝nd├╝z kavram─▒ yok…

E─čer hibrit denilen t├╝rde tavuklar yeti┼čtiriliyorsa bunlar 3.5 ay gibi bir s├╝rede yumurtlayacak ya┼ča gelirler. Ve performanstan d├╝┼čene kadar periyotlar halinde kullan─▒l─▒rlar. Belirtti─čim gibi 1 periyot 72 hafta ve genelde 2.ÔÇÖye ge├žmeden imha edilirler ├ž├╝nk├╝ 2 periyot aras─▒nda biyolojik olarak bir dinlenme s├╝resi vard─▒r. Tavuk bu s├╝re boyunca bedenini 2. periyota haz─▒rlar, t├╝ylerini d├Âker ve yumurta vermez. Yeti┼čtiriciler de bu s├╝reyi para kayb─▒ olarak g├Ârd├╝─č├╝nden imha etmeyi tercih ederler. Do─čal ya┼čamlar─▒nda bu s├╝re 3-4 ayd─▒r. Ancak yeti┼čtiriciler ticari mant─▒kla aylarca bekleyemeyece─či i├žin t├╝y d├Âk├╝m├╝n├╝ 30-35 g├╝ne indirirler. Bu h─▒zland─▒r─▒lm─▒┼č t├╝y d├Âk├╝m├╝ derslerde bize ÔÇśZorlamal─▒ t├╝y d├Âk├╝m├╝ÔÇÖ ba┼čl─▒─č─▒ alt─▒nda anlat─▒l─▒yor.

Yap─▒lan zul├╝mler bitmiyor de─čil mi? Bu periyotu da tamamlayan hayvan─▒n tabiri caizse can─▒ ├ž─▒km─▒┼č oluyor ve periyodun sonunda ├Âl├╝ olarak kafeslerden toplan─▒yor.

K─▒saca siz marketten her yumurta ald─▒─č─▒n─▒zda sekt├Âr├╝ ve tavuklar─▒n aylarca i┼čkence g├Ârerek s├Âm├╝r├╝lmesini bu ┼čekilde desteklemi┼č oluyorsunuz. Yapman─▒z gereken ┼čey ├žok a├ž─▒k. Su├ža ortak olmay─▒n! Vegan olun. Payla┼č─▒n, anlat─▒n, ses ├ž─▒kar─▒n! Son kafes k─▒r─▒lana dek…

Zeynep Irmak Alpaslan

Instagram: irmak.nova

─░lgili Makaleler

Neden ve Nas─▒l Vegan Oldum?

“Bu uyan─▒┼č ├žok sanc─▒l─▒ oluyor ama inan─▒n bir daha g├Âzlerinizi kapatmak istemiyorsunuz. T├╝m bu zul├╝mlerin kar┼č─▒s─▒nda olmak, ya┼čam─▒ savunmak, ├╝├ž be┼č ki┼činin sizi yolunuzdan d├Ând├╝rmesine yeterli olmuyor.”

Yan─▒tlar