Ziggy: 30 Y─▒ll─▒k Karanl─▒k

Fil Ziggy'nin 30 y─▒ll─▒k sirkte ge├žen esareti

     Uzun zaman ├Ânce, 1917 y─▒l─▒nda AsyaÔÇÖda bir fil do─čdu. Bu fil ├žok c├╝sseli, ├žok g├Ârkemli bir fildi. Tabi ki ├žok ge├žmeden, d├Ânemin ├╝nl├╝ sirklerinden birinin sahibi John Ringling fili al─▒koydu ve sirkinde g├Âsteriler yapmas─▒ i├žin b├╝y├╝tmeye ba┼člad─▒.

     Birka├ž y─▒l sonra, bir adam ├ž─▒kageldi ve fili sat─▒n almak istedi─čini s├Âyledi. K├╝├ž├╝k k─▒z─▒na g├╝zel bir do─čum g├╝n├╝ hediyesi olaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nm├╝┼čt├╝. Anla┼čma ger├žekle┼čti, ├Âdeme yap─▒ld─▒. File, onu sat─▒n alan adam─▒n ad─▒ndan (Florenz Ziegfeld) hareketle Ziggy ad─▒ verildi. Ziggy yeni sahibi ile yeni evine gitti. K├╝├ž├╝k k─▒z fili ├žok be─čendi. Fakat k─▒sa s├╝re sonra sahibi, fil bak─▒m─▒n─▒n zor ve zahmetli oldu─čunu fark etmi┼č olacak ki, ZiggyÔÇÖyi sat─▒n ald─▒─č─▒ adama geri satmaya kara verdi. 

     ZiggyÔÇÖyi geri alan ilk sahibi, ├žok ge├žmeden fili tekrar satmak istedi─čine karar verdi, ve fili SingerÔÇÖs Midget isimli bir gezgin sirkin sahibine satt─▒. Bu sirk ile oradan oraya giden Ziggy, Charles Becker isimli bir c├╝ceden dans etmeyi ve sigara i├žmeyi ├Â─črendi. Bir s├╝re turnelere ve e─čitimlere devam ettiler. Ta ki 1936ÔÇÖya kadar. 1936 y─▒l─▒nda ZiggyÔÇÖnin bak─▒c─▒s─▒ ve e─čitmeni de─či┼čti. Ziggy bu yeni bak─▒c─▒dan hi├ž ho┼članmam─▒┼č olacak ki, bir yolunu bulup sirkten ka├žmay─▒ ba┼čard─▒. Fakat bu ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ pek uzun s├╝rmedi. K─▒sa s├╝re sonra Ziggy bir parkta yakaland─▒. Sirke geri getirildi fakat, ka├ž─▒┼č─▒nda birini ├Âld├╝rd├╝─č├╝ iddialar─▒ duyulmaya ba┼člay─▒nca sirkin sahibi ZiggyÔÇÖyi bir hayvanat bah├žesine satmaya karar verdi. Esir hayat─▒n─▒ ta┼č─▒nmakla ge├žiren Ziggy, bu sefer de bir Hayvanat Bah├žesiÔÇÖndeydi.

     B├╝y├╝kl├╝─č├╝ ve c├╝ssesiyle ziyaret├žilerin ilgisini ├žekmeye ba┼člad─▒. G├╝nleri ziyaret├žilere ┼čov yapmakla ge├žiyordu. Ve bir g├╝n, 26 Nisan 1941ÔÇÖde, Ziggy ani bir kararla bak─▒c─▒s─▒ George “Slim” LewisÔÇÖe sald─▒rd─▒. Bak─▒c─▒s─▒n─▒ alt─▒na ├žekti, ve ona darbeler indirmeye ba┼člad─▒.

     Uzun di┼čleriyle bak─▒c─▒s─▒n─▒ yaralamak i├žin ├žok u─čra┼čt─▒ fakat bak─▒c─▒s─▒ darbelerden kurtulmay─▒ ba┼čard─▒. Ziggy bir seferde ├Âyle h─▒zl─▒ hamle yapt─▒ ki, uzun di┼či yere sapland─▒. Bu anl─▒k f─▒rsattan yararlanan bak─▒c─▒s─▒ ZiggyÔÇÖnin g├Âz├╝ne bir yumruk sallad─▒, ve filin sersemlemesinden faydalan─▒p kafesinden ka├žmay─▒ ba┼čard─▒. Ziggy idam edilecelti. Bak─▒c─▒s─▒, Hayvanat Bah├žesi yetkililerini ZiggyÔÇÖyi idam etmemeleri i├žin ikna etti. Fil idam edilmeyecekti, fakat ├Âzg├╝r de b─▒rak─▒lmayacakt─▒.

     ZiggyÔÇÖyi beton duvarlarla ├ževrili bir odaya g├Ât├╝rd├╝ler, ayaklar─▒ndan duvara zincirlediler, ve kap─▒y─▒ ├╝st├╝ne kapatt─▒lar. Neredeyse 30 y─▒l olmu┼čtu, ve Ziggy hala o odadayd─▒. Ony─▒llarca o kasvetli odada tutuldu. G├╝ne┼č ─▒┼č─▒─č─▒n─▒n, ye┼čilin ve mavinin ne oldu─čunu ├žoktan unutmu┼čtu.

     Yapabildi─či tek hareket kafas─▒n─▒ sallamakt─▒, ve o da 30 y─▒l boyunca sadece kafas─▒n─▒ sallad─▒. 1969 Y─▒l─▒nda Ziggy hakk─▒nda bir makale yaz─▒ld─▒. Bir zamanlar─▒n g├Ârkemli ve uzun di┼čli filinin ┼čimdi di┼čleri k─▒r─▒k halde bir odada ├Âlmeyi bekledi─činin anlat─▒ld─▒─č─▒ bu makale, ilgi g├Ârm├╝┼čt├╝.

     Hayvanat Bah├žesi Ziggy ile ilgili mektuplar almaya ba┼člad─▒. K─▒sa s├╝re sonra Hayvanat Bah├žesi Y├Âneticisi Peter Crowcroft, ZiggyÔÇÖyi tekrar d─▒┼čar─▒ ├ž─▒karmak istedi─čini, fakat yeni yer in┼ča etmeleri gerekti─čini ve bunun i├žin de 50,000 DolarÔÇÖa ihtiya├žlar─▒ oldu─čunu duyurdu. Bunu ├╝zerine Chicago halk─▒, ├Âzellikle ├žocuklar, “Ziggy Fonu” i├žin para toplamaya ba┼člad─▒lar. Bir├žok yard─▒m organizasyonu, toplanan paralar ve deniza┼č─▒r─▒ ├╝lkelerden bile gelen ba─č─▒┼člar sayesinde gereken miktar neredeyse tamamlanm─▒┼čt─▒. 

     Hayvanat Bah├žesi, ZiggyÔÇÖnin 30 y─▒ll─▒k esaretinden sonra d─▒┼čar─▒ya nas─▒l tepki verece─čini g├Ârmek i├žin ona barikatl─▒ bir y├╝r├╝y├╝┼č yolu yapt─▒ ve 23 Eyl├╝l 1970ÔÇÖde 30 y─▒ll─▒k kilitli kap─▒ a├ž─▒ld─▒. Ziggy  kap─▒ e┼či─činde yar─▒m saat tedirgin tedirgin bekledikten sonra, d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kt─▒. Biraz saman yedi, ve 30 y─▒ll─▒k k├Â┼česine geri d├Ând├╝. 1971ÔÇÖin yaz d├Âneminde ZiggyÔÇÖnin yeni yerinin in┼čas─▒ tamamlanm─▒┼čt─▒. 

     28 A─čustos 1971ÔÇÖde Ziggy, binlerce insan─▒n ├Ân├╝nde yeni yerine getirildi. G├╝nd├╝zleri yeni yerinde sergileniyor, geceleri eski odas─▒na zincirleniyordu. Bu birka├ž y─▒l b├Âyle devam etti. 

     1975 y─▒l─▒n─▒n Mart ay─▒nda, Ziggy yine o karanl─▒k odas─▒ndayken, 2.5 metrelik bir bo┼člu─ča d├╝┼čt├╝. Di┼či yine k─▒r─▒lm─▒┼čt─▒ ve kafas─▒na yara alm─▒┼čt─▒. Hayvanat bah├žesi uzun u─čra┼člarla bir rampa yapt─▒ ve ZiggyÔÇÖde uzun u─čra┼člarla bu rampadan t─▒rmanabildi. ├ťst├╝nk├Âr├╝ tedavi edildi. 

     Ve birka├ž ay sonra, 27 Ekim 1975ÔÇÖte, Ziggy dinlenmek i├žin odas─▒na ├žekildi, yan d├Ând├╝, ve uykusunda ├Âld├╝. 58 y─▒ll─▒k ya┼čam─▒n─▒n yar─▒s─▒ bir duvar─▒n kenar─▒na bakarak ge├žti. Ziggy mutsuz bir fildi. Di─čer b├╝t├╝n filler gibi.

─░lgili Makaleler

Pokot Film Ele┼čtirisi

ÔÇŁYasalar katilleri yani avc─▒lar─▒ koruyor. Tarihte ├žok say─▒da hayvan─▒n duru┼čmas─▒ g├Âr├╝ld├╝ ve o hayvanlar cezaland─▒r─▒ld─▒. Fakat hayvanlara kar┼č─▒ i┼členen su├žlar yasal hale getirildi.ÔÇŁ Yukar─▒daki s├Âzleri…

Yan─▒tlar