G─▒da Katk─▒ Maddeleri

Haz─▒r g─▒dalarda kullan─▒lan g─▒da katk─▒ maddeleri nelerdir? Do─čal veya yapay g─▒da katk─▒ maddelerinin kayna─č─▒ nedir?


Yemek i├žin ald─▒─č─▒m─▒z ├╝r├╝nlerin i├žlerinde hangi g─▒da katk─▒ maddeleri var?

T├╝ketece─čimiz ├╝r├╝nlerin vegan olup olmad─▒─č─▒ tam olarak bilmiyoruz. Alaca─č─▒m─▒z ├╝r├╝n├╝n i├žindekiler k─▒sm─▒nda genellikle s├╝t ve s├╝t ├╝r├╝nleri, yumurta veya bal i├žerip i├žermedi─čini kontrol edip ona g├Âre ├╝r├╝n├╝ al─▒p t├╝ketiyoruz. Oysa t├╝ketece─čimiz ├╝r├╝nlerin i├žlerinde yukar─▒da sayd─▒─č─▒m ├╝r├╝nler d─▒┼č─▒nda da hayvanlardan elde edilen g─▒da katk─▒ maddeleri bulunmaktad─▒r. Katk─▒ maddeleri kafa kar─▒┼čt─▒r─▒c─▒ olabiliyor. 

Peki, bu katk─▒ maddeleri nelerdir?

Karmin(E120), b├Âceklerden elde edilir ve en yayg─▒n hayvansal renklendiricidir. K─▒rm─▒z─▒ elma sular─▒nda, ┼čekerlemelerde ve di─čer g─▒dalarda kullan─▒ld─▒─č─▒ gibi kozmetik ├╝r├╝nleri ve ┼čampuanlarda kullan─▒l─▒r.

Lesitin (E322), soya fasulyesi gibi bitkilerde, yumurta sar─▒s─▒nda ve hayvani k├Âkende bulunur. LesitinÔÇÖin kayna─č─▒ bilindi─či takdirde t├╝ketilebilir lakin bunu i├žindekilere bakarak anlamam─▒z m├╝mk├╝n de─čil.

Jelatin(E441) Memelilerin dokular─▒nda, kaslar─▒ kemiklere ba─člayan, kemikleri birbirine ve di─čer organlara ba─člayan k─▒s─▒mlar─▒nda bulunan ve bir protein olan kollagenden ├ž─▒kart─▒lan bir protein maddesidir. Hayvanlar─▒n(├žo─čunlukla s─▒─č─▒r ve domuzlar─▒n) deri, kemik ve ba─č dokular─▒n─▒n kaynat─▒lmas─▒ ile ├╝retilir. Jelatin, jellenmi┼č tatl─▒ ve di─čer g─▒da ├╝r├╝nlerin ana kayna─č─▒d─▒r. Meyve ve etlerin korunmas─▒nda y├╝zey kaplama maddesi olarak, s├╝t tozu yap─▒m─▒nda, pasta beze ve kremalar─▒nda, taffy, marshmello, haribo ve di─čer ┼čekerleme t├╝rlerinde, meyve sular─▒nda, dondurmada, yo─čurtta, eritme peynirlerinde, di┼č macunu, ┼čampuan, parf├╝m gibi kozmetik ├╝r├╝nlerinde ve ila├ž sanayiinde kaps├╝l ve tabletlerin filim tabakalanmas─▒nda kullan─▒lmaktad─▒r.

Sodium Kasein(E469), pastorize edilmi┼č s├╝t├╝n toz haline getirilmesi ile elde edilen protein t├╝r├╝d├╝r. K─▒vam art─▒r─▒c─▒d─▒r.

Ya─č Asitlerinin Mono ve Di Gliseridleri (E471), g─▒dalarda em├╝lgat├Âr ve k─▒vam artt─▒r─▒c─▒ olarak kullan─▒l─▒r. Bitkisel ve hayvansal k├Âkenli olabilmektedir. Bitkisel kaynakl─▒ olan gliseridlerde bu parantez i├žinde belirtilir. Bu belirtilmedi─či m├╝ddet├že kayna─č─▒n hayvansal ya da bitkisel olup olmad─▒─č─▒ ┼č├╝phelidir ve t├╝ketilmemesi gerekir. Ya─č Asitlerinin Mono ve Di Gliseridleri, ─░├žindekiler listelerinde E-471 kod ismi ile ge├žebilir. Bu bilgi i├žinde ya─č asidi ifadesi ge├žen t├╝m ├╝r├╝nler ve katk─▒ maddeleri i├žin (E476 hari├ž 470-479 aras─▒) ge├žerlidir. Bitkisel ya─č asitleri daha ucuza mal oldu─čundan ve ayn─▒ i┼člevi birebir g├Ârd├╝─č├╝nden ├╝reticiler genellikle hayvansal ya─č asidi kullanmay─▒ tercih etmemektedir ancak hayvansal ya─č asitlerini kullanan ├╝reticiler de vard─▒r. Bu y├╝zden bu bilginin etikette belirtilmesi i├žin firmalar─▒ uyarmak iyi bir fikir olabilir.

Kemik Fosfat─▒(E542), hayvan kemiklerinden ├╝retilir. Topaklanmay─▒ engelleyici ajan, em├╝lgat├Âr ve g─▒da takviyelerinde fosfor kayna─č─▒ olarak kullan─▒l─▒r. Esas kullan─▒m─▒ bununla birlikte kozmetiktir. (di┼č macunu gibi). ├ťr├╝n hayvan kemiklerinden yap─▒l─▒r, domuz ve s─▒─č─▒r gibi.

Maltol(636), s├╝t ┼čekerlerinin (laktoz ve maltoz )─▒s─▒t─▒lmas─▒yla da elde edilir. Tarlaku┼ču a─ča├žlar─▒ndan veya kavrulmu┼č arpadan da ├╝retilir. Bunu belirtildi─či takdirde t├╝ketilebilir. Lezzet zenginle┼čtirici bir ├Âzelli─če sahiptir. ┼×ekerli ve karamelimsi bir tad─▒ vard─▒r. ├ťr├╝nlerde ihtiya├ž duyulan ┼čeker miktar─▒n─▒ azalt─▒r. Bir├žok ├╝r├╝nde, ├žo─čunlukla da ┼čekerlemelerde ve f─▒r─▒n ├╝r├╝nlerinde kullan─▒l─▒r.

Beeswax (E901), balmumu olarak da bilinir. Ar─▒n─▒n bal pete─činden yap─▒l─▒r. Mum yap─▒m─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra kozmetiklerde, sak─▒zlarda ve ├že┼čitli g─▒dalarda yer alabilmektedir.

┼×ellak(E904), ┼čellak bir t├╝r bit taraf─▒ndan ├╝retilmekte olan parlakl─▒k verici bir maddedir. ├ľzellikle kozmetikte, ├žikolatalar ve ┼čekerlemelerde kullan─▒ld─▒─č─▒na rastlan─▒r.

L-Cysteine(910) Un i┼čleme ajan─▒. Ekmek ve pasta ├╝r├╝nlerinde kullan─▒l─▒r. ─░nsan sa├ž─▒, domuz d├óhil hayvan k─▒l─▒ ve tavuk t├╝y├╝nden elde edilir.

Lanolin(913), koyundan elde edilen mum. Bu koyun derisi taraf─▒ndan salg─▒lan─▒r ve y├╝n├╝nden ekstrakte edilir. Sak─▒z ve temelde kozmetikte kullan─▒l─▒r.

L-Sistein(E920), paket ekmekler, paket yufkalar ve yufka ├╝r├╝nleri ba┼čta olmak ├╝zere hamur temelli g─▒dalarda bulunma ihtimali vard─▒r. Kullan─▒lma amac─▒ yufka, lava┼č benzeri ├╝r├╝nlere esneklik ve dayan─▒kl─▒l─▒k kazand─▒rmakt─▒r. Hayvan etinden ya da t├╝y├╝nden ├╝retilir. ─░nsan sa├ž─▒, domuz d├óhil hayvan k─▒l─▒ ve tavuk t├╝y├╝nden elde edilir.

L-Sistin(921), paket ekmekler, paket yufkalar ve yufka ├╝r├╝nleri ba┼čta olmak ├╝zere hamur temelli g─▒dalarda bulunma ihtimali vard─▒r. Kullan─▒lma amac─▒ yufka, lava┼č benzeri ├╝r├╝nlere esneklik ve dayan─▒kl─▒l─▒k kazand─▒rmakt─▒r. Hayvan etinden ya da t├╝y├╝nden ├╝retilir. ─░nsan sa├ž─▒, domuz d├óhil hayvan k─▒l─▒ ve tavuk t├╝y├╝nden elde edilir.

Lactitol(E966), peyniralt─▒ suyundan elde edilen s├╝t ┼čekerinden (laktoz) ├╝retilen sentetik ┼čeker, d├╝┼č├╝k kalorili bir tatland─▒r─▒c─▒d─▒r. Diyet ├╝r├╝nlerde ve tatland─▒r─▒c─▒larda kullan─▒m─▒na rastlan─▒r.

Lysozyme(E1105), g─▒dalarda koruyucu madde olarak yer ald─▒─č─▒na rastlan─▒r. Bakterilerden de ├╝retilebilen versiyonlar─▒ olmakla birlikte tavuk yumurtas─▒ kullan─▒larak da ├╝retilmektedir. Kayna─č─▒ belirtilmedi─či m├╝ddet├že ┼č├╝phelidir.


Be─čendiniz mi? Arkada┼člar─▒n─▒zla Payla┼č─▒n!

0
2 Payla┼č─▒m
Bi├žim Se├ž
Anket
─░nsanlara fikirlerini sor!
Yaz─▒
Bildiklerini bizimle payla┼č!
Liste
Bir liste olu┼čtur!